Historia PSSE

 

 

Państwowa Inspekcja Sanitarna została utworzona dekretem z 14 sierpnia 1954 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.1954.37.160). Jej podwaliny zostały stworzone jednak znacznie wcześniej.

W lutym 1917 został utworzony Referat Zdrowia Publicznego, który zajmował się zagadnieniami sanitarno-epidemiologicznymi, zaś w terenie jako organy wykonawcze organizowano okręgowe i powiatowe urzędy zdrowia. Do pracy w tych organach kierowano lekarzy, którzy ukończyli specjalnie zorganizowane kursy.

W związku z potrzebą zorganizowania zakładu badawczo-naukowego, zajmującego się badaniami nad istotą szerzenia się oraz metodami zwalczania chorób zakaźnych i zapobiegania im w roku 1921 utworzono w Warszawie Państwowy Centralny Zakład Epidemiologiczny przemianowany w roku 1923 na Państwowy Zakład Higieny ( znany pod tą nazwą również dziś). PZH był główną instytucją zdrowia publicznego w Polsce zajmującą się wszechstronną walką z chorobami zakaźnymi, kontrolą produktów spożywczych, nadzorem nad wodą do picia, szkoleniem pracowników służby sanitarno-epidemiologicznej. Ponadto z okręgowych i powiatowych urzędów zdrowia  utworzonych w latach 1918-1919 , powstały wojewódzkie i powiatowe urzędy zdrowia. Do zadań pracujących w nich lekarzy należała kontrola różnych obiektów z punktu widzenia sanitarno- porządkowego oraz współpraca z PZH.

Zasadniczą ustawą sanitarną z 19 lipca 1919 r. nadzór nad wszystkimi sprawami zdrowotnymi w państwie powierzono Ministerstwu Zdrowia Publicznego. W szczególności do kompetencji tego ministerstwa należało m.in. zwalczanie chorób zakaźnych ostrych i przewlekłych (dezynfekcja, dezynsekcja, kąpiele ludowe, zakłady wyrobu surowic i szczepionek, pracownie bakteriologiczne, sprawy cmentarzy, domów pogrzebowych, przewożenie zwłok itp.), sanitarno-lekarska walka z nierządem, sprawy zaopatrzenia w wodę i usuwanie wód zużytych, ochrona czystości powietrza wody i gleby, nadzór sanitarny nad środkami żywności i przedmiotami użytku, współdziałanie w sprawach odżywiania ludności, higiena inspekcyjna i inspekcja sanitarna mieszkań, higiena zawodowa, sprawy higieny przemysłu, rzemiosł, komunikacji lądowej i morskiej.

Ustawą z dnia 15 czerwca 1939 r. o publicznej służbie zdrowia sprawy z tego zakresu zostały powierzone ministrowi opieki społecznej oraz władzom administracji ogólnej, samorządu terytorialnego, samorządu gospodarczego i instytucjom ubezpieczeń społecznych oraz innym organizacjom publicznym i społecznym.

Na mocy cytowanego wcześniej  dekretu z 14 sierpnia 1954 r. sprawy bieżącego nadzoru sanitarnego, zapobiegania powstawaniu chorób zakaźnych i zawodowych oraz zwalczania tych chorób, popularyzowania zasad higieny oraz zapobiegania chorobom zostały powierzone Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dekret został uchylony z 1 wrześniem 1985 r., z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.1985.2.49)

Ustawą jako organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustanowiono:

  • Głównego Inspektora Sanitarnego,
  • państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych,
  • państwowych terenowych (obecnie powiatowych) inspektorów sanitarnych,
  • państwowych portowych inspektorów sanitarnych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny realizuje zadania z zakresu zdrowia publicznego poprzez sprawowanie zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych powodowanych warunkami środowiska, a także prowadzenie działalności oświatowo-zdrowotnej.

Inspektor przy pomocy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej realizuje  w/w zadania z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami:

1) higieny środowiska,

2) higieny pracy w zakładach pracy,

3) higieny procesów nauczania i wychowania,

4) higieny wypoczynku i rekreacji,

5) zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku,

6) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne

- w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

Walka z zagrożeniami trwa. Pracownicy Inspekcji z powodzeniem prowadzą wśród mieszkańców popularyzację oświaty zdrowotnej, kontrolę oraz badania laboratoryjne żywności, wody, przedmiotów użytku. Dbają o stan sanitarny szkół i zakładów pracy, zachęcają do profilaktycznych badań i szczepień, dbają o poprawę higieny miejsc użyteczności publicznej, sprawują nadzór nad chorobami zakaźnymi i zawodowymi itp.

Z gromadzonych od lat danych statystycznych wynika, że jak dawniej, nie jest to praca bezzasadna.